Belexa 737

Enkele nieuwigheden in ons Burgerlijk Wetboek

18 November 2022
door
Mathieu Malfait

Vanaf 1 januari 2023 treden enkele nieuwigheden in werking die ook voor u als ondernemer enkele nieuwe speelregels met zich meebrengen. We pikten er twee interessante nieuwigheden voor u uit.

Belexa 482

1. Invoering van de imprevisieleer

Imprevisie houdt in dat zich na de totstandkoming van de overeenkomst abnormale en redelijkerwijze onvoorzienbare omstandigheden voordoen, die niet aan de fout van de partijen zijn toe te rekenen, maar die de nakoming van de verbintenissen door die partij in aanzienlijke mate verzwaren of bemoeilijken, waardoor het contractueel evenwicht wordt verstoord. Het verschil met overmacht is dat de verbintenissen niet ‘onmogelijk’ zijn geworden.

De imprevisieleer heeft lange tijd in ons Belgisch recht géén ingang gevonden en dit vooral omwille van het principe dat overeenkomsten de partijen strekken tot wet.

De wetgever heeft zich nu evenwel aangesloten bij de moderne rechtstelsels en heeft dus voorzien dat een schuldenaar in bepaalde omstandigheden wel degelijk zijn medecontractant kan vragen om de overeenkomst te heronderhandelen met het oog op de aanpassing of beëindiging ervan.

Daarbij zal aan de volgende voorwaarden moeten worden voldaan:

  1. Er is sprake van een verandering van omstandigheden die de uitvoering van het contract buitensporig bezwarend maakt. Dit is dermate dat de uitvoering ervan redelijkerwijze niet langer kan worden geëist.
  2. Die verandering van omstandigheden moet ook onvoorzienbaar zijn geweest bij de contractsluiting.
  3. Vervolgens mag die verandering van omstandigheden niet toe te rekenen zijn aan de schuldenaar.
  4. De schuldenaar mag dit risico evenmin voor zijn rekening hebben genomen naar aanleiding van de contractsluiting.
  5. Noch de wet, noch het contract hebben de mogelijkheid uitgesloten om zich op deze bepaling te beroepen.

Het moet worden opgemerkt dat tijdens de duur van de heronderhandelingen de overeenkomsten nog steeds gerespecteerd dienen te worden door de partijen.

Bij afwijzing of mislukking van de heronderhandelingen binnen een redelijke termijn, kan men zich tot de rechter wenden (die de zaak behandeld zoals in kort geding) teneinde:

  • ofwel het contract te horen aanpassen om het in overeenstemming te brengen met ‘hetgeen de partijen redelijkerwijze zouden zijn overeengekomen op het tijdstip van de contractsluiting indien zij rekening hadden gehouden met de verandering van omstandigheden’;
  • ofwel de gehele of gedeeltelijke beëindiging van het contract te vragen (weliswaar op een datum die niet mag voorafgaan aan de verandering van omstandigheden) volgens nadere regels die de rechter vaststelt.

2. Battle of the forms eindelijk geregeld

Lange tijd was het onduidelijk welke algemene voorwaarden nu van toepassing zijn wanneer beide partijen bij het sluiten van de overeenkomsten verwezen naar hun respectieve algemene voorwaarden? Zijn het de eerst medegedeelde voorwaarden? De laatst meegedeelde? Geen van beiden? Kwam er überhaupt wel een contract tot stand?

Met de invoering van de nieuwe regels wordt nu een einde gemaakt aan de onduidelijkheid en geldt vanaf 1 januari 2023 dat, wanneer aanbod en aanvaarding verwijzen naar verschillende algemene voorwaarden, het contract niettemin tot stand komt. Beide algemene voorwaarden maken dan deel uit van het contract, met uitzondering van de onverenigbare bedingen die dan als het ware uit de overeenkomst gewipt worden.

Let wel, het contract komt niet tot stand indien een partij vooraf of zonder onnodige vertraging na de ontvangst van de aanvaarding uitdrukkelijk (en niet door middel van algemene voorwaarden) aangeeft dat zij niet wil gebonden zijn door een dergelijk contract. Wees dus bij de les en reageer tijdig wanneer u bepaalde van uw algemene voorwaarden liever niet uitgeschakeld ziet, dan wel andere zaken aan de overeenkomst wilt zien toegevoegd worden waarop u geen controle heeft.

In feite komt de regeling erop neer dat er meer gewaarwording zou zijn bij het contracteren. Vergenoeg u niet met verwijzingen naar algemene voorwaarden, maar neem uw contract in handen en onderhandel actief de belangrijkste samenwerkingsvoorwaarden.

Mathieu Malfait

Deze website maakt gebruik van cookies

Bepaal uw voorkeur hier

Cookies Policy

`