Prime Advice for Excellent Performance.

E-News

28 oktober 2016

Schenking met voorbehoud van vruchtgebruik: vanaf 1 juni 2016 steeds schenk- of erfbelasting

De schenking van roerende goederen is een klassiek middel om aan successieplanning te doen: via een schenking maken de geschonken goederen geen deel meer uit van de nalatenschap en worden zij dus in princiep niet meer belast met erfbelasting (huidige benaming van de successierechten). In de praktijk is een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik erg populair: via het vruchtgebruik behoudt de schenker de controle over de geschonken goederen, evenals de inkomsten.

Schenking via een Belgische of Nederlandse notaris

Een notariële akte is noodzakelijk wanneer men roerende goederen wil schenken met voorbehoud van vruchtgebruik.

  • Ofwel doet men voor de schenking beroep op een Belgische notaris. De schenking wordt dan geregistreerd in België en onderworpen aan de schenkbelasting van 3% (rechte lijn en partners) of 7% (anderen) verschuldigd.[1] De betaling van de schenkbelasting is bevrijdend voor de erfbelasting: door betaling van de schenkbelasting kan de schenking nooit nog onderworpen worden aan erfbelasting (en dit ongeacht wanneer de schenker overlijdt).
  • De schenkbelasting kan worden vermeden door de schenking te laten voltrekken voor een buitenlandse notaris, zoals een Nederlandse notaris. Deze schenking wordt niet geregistreerd in België en men betaalt geen schenkbelasting, terwijl deze schenking ook in Nederland niet onderworpen is aan schenkbelasting.

Er is wel een risico verbonden aan deze laatste werkwijze: als de schenker overlijdt binnen de drie jaar na de schenking, dan is er op de schenking alsnog erfbelasting verschuldigd (de tarieven van deze erfbelasting liggen een stuk hoger dan het tarief van de schenkbelasting: in de rechte lijn en tussen partners 3% voor de schijf 0,01 EUR - 50.000 EUR, 9% voor de schijf 50.000,01 EUR - 250.000 EUR, en 27% voor 250.000,01 EUR en meer). Anderzijds, wanneer de schenker deze "risicotermijn" overleeft, is er geen erfbelasting verschuldigd terwijl eveneens schenkbelasting vermeden werd.

Standpunt van de Vlaamse Belastingdienst (vanaf 1 juni 2016)

Recentelijk heeft de Vlaamse Belastingdienst evenwel een nieuw en heel ander standpunt ingenomen dan tot nog toe werd aanvaard in de praktijk: vanaf 1 juni 2016 zal er, ondanks het feit dat rechtsgeldig de blote eigendom via een buitenlandse (lees: Nederlandse of Zwitserse) notaris wordt geschonken, toch erfbelasting verschuldigd zijn op de volledige waarde van de geschonken effecten en geldbeleggingen, ook ná het verstrijken van de periode van 3 jaar. Met andere woorden, vanaf 1 juni 2016 zal er altijd erfbelasting geheven worden in geval van schenking van deze roerende goederen met voorbehoud van vruchtgebruik, tenzij er in België reeds schenkbelasting betaald werd.

Opties na 1 juni 2016?

Door voormeld recent standpunt van VLABEL wordt de schenking van effecten en geldbeleggingen met voorbehoud van vruchtgebruik voor een buitenlandse notaris fiscaal afgestraft vanaf 1 juni 2016.

Er blijven evenwel nog mogelijkheden om op fiscaal optimale wijze uw vermogen over te dragen na 1 juni 2016. Het nieuwe standpunt van VLABEL is immers enkel van toepassing op schenking met voorbehoud van vruchtgebruik van effecten en geldbeleggingen:

  • Schenking zonder voorbehoud van vruchtgebruik / in volle eigendom van roerende goederen kan nog steeds via een buitenlandse notaris. Om controle en inkomsten te behouden, kan een last tot betaling van een lijfrente bedongen worden.
  • Ook schenking met voorbehoud van vruchtgebruik van andere roerende goederen dan effecten en geldbeleggingen (zoals kunstvoorwerpen, een auto e.d.m.) kan eveneens voor een Nederlandse notaris. Hetzelfde geldt voor onroerende goederen in het buitenland (in dergelijk geval moet wel rekening gehouden worden met mogelijke belastingen in het land waar het onroerend goed gelegen is).

Ten slotte bestaat er nog steeds een belangrijke vrijstelling voor de schenking van familiale ondernemingen. Wanneer is voldaan aan alle toepassingsvoorwaarden van het gunstregime voor familiebedrijven in het Vlaamse Gewest (participatievoorwaarde, activiteitsvoorwaarde en continuïteitsvoorwaarde), kunne activa geïnvesteerd in een familiale onderneming evenals aandelen in een familiale vennootschap geschonken worden met vrijstelling van schenkbelasting (0%!), of vererfd worden aan een verlaagd vlak tarief van 3% of 7% in de erfbelasting.

Justine Kindt

 

[1] Tarieven toepasselijk in het Vlaamse Gewest

Recent nieuws