Prime Advice for Excellent Performance.

E-News

24 augustus 2015

E-commerce en overeenkomsten gesloten buiten de verkoopruimte: eerst kopen, dan (be)denken

Een onderneming wordt vaak gedwongen een kind van zijn tijd te zijn; een tijd waarin e-commerce steeds meer op het voorplan treedt. Gelet op het informatienadeel van de consument die de goederen bij e-commerce niet lijflijk kan keuren, verdient de consument-koper, aldus de Europese- en Belgische wetgever, extra bescherming.

Waaruit bestaat deze bescherming?

Vooreerst speelt er een uitgebreide informatieverplichting in hoofde van de onderneming die erop doelt het informatienadeel in hoofde van de consument-koper te gaan fnuiken. 
Een van die informatieverplichtingen slaat op het herroepingsrecht, dat de consument binnen de 14 dagen dient uit te oefenen. 

Wat zijn de sancties bij het niet naleven van deze informatieplicht?

De wetgever heeft in een aantal specifieke sancties voorzien. Werd er geen informatie omtrent het herroepingsrecht verstrekt of werd ze niet verstrekt op een materiële drager, dan wordt de herroepingstermijn verlengd tot maar liefst 12 maanden. De bewijslast aangaande de naleving van de informatieverplichtingen rust op de onderneming.

Wat als de goederen reeds werden gebruikt door de consument-koper?

De consument kan hoe dan ook steeds herroepen tijdens de herroepingstermijn. Heeft de consument de koopwaar evenwel gebruikt op een wijze die verder reikt dan noodzakelijk om de aard, kenmerken en werking van de koopwaar vast te stellen, dan is hij een schadevergoeding verschuldigd voor de waardevermindering die de koopwaar ten beurt viel.

Hoewel het herroepingsrecht er eigenlijk toe noopt de consument-koper in dezelfde positie te plaatsen als wanneer hij de koopwaar in een conventionele winkel zou kopen, wordt de koper op afstand meer rechten geboden. Overschrijd het gebruik deze grens van de noodzakelijkheid, dan is er wel de mogelijkheid om de waardevermindering van het goed te verhalen op de consument-koper. Liet de onderneming evenwel na informatie te verstrekken over het herroepingsrecht, dan kan de consument-koper niet aansprakelijk worden gesteld voor enige waardevermindering. Dit betekent aldus dat een consument die niet werd ingelicht omtrent het herroepingsrecht de koopwaar naar volle believen kan gebruiken gedurende bijna een jaar om ze vervolgens terug te zenden naar de onderneming zonder enige schadevergoeding te moeten betalen. 

Hoe vertaalt dit herroepingsrecht zich bij de levering van diensten?

Houdt de overeenkomst een levering van diensten in, dan is het nogal wiedes dat enige terugzending niet aan de orde kan zijn. Anders dan vroeger blijft de herroeping van dienstenovereenkomsten waarvan de uitvoering reeds is begonnen nochtans mogelijk. De consument die echter herroept nadat de onderneming de uitvoering van de overeenkomst aanvatte, zal desalniettemin een vergoeding dienen te betalen evenredig aan de geleverde prestaties en dat in functie van de totaalprijs. 

De volledige uitvoering tijdens de herroepingstermijn doet evenwel nog steeds het herroepingsrecht vervallen op voorwaarde evenwel dat de consument dit uitdrukkelijk heeft erkend. Bij ontstentenis van dergelijke erkenning kan evenwel nog altijd een vergoeding worden gevraagd aan de consument. Herroeping van een volledig uitgevoerde dienst blijft aldus mogelijk al is dit weinig zinvol aangezien de consument de volledige prijs zal verschuldigd zijn. 

Betreft het voorwerp van de overeenkomst evenwel de levering van digitale inhoud op een niet-materiële drager (apps, software of muziek die wordt gedownload, …), dan is de wet strenger. Het herroepingsrecht vervalt evenzeer bij de volledige uitvoering tijdens de herroepingstermijn indien de uitdrukkelijke toestemming van de consument voorhanden is en mits deze laatste uitdrukkelijk heeft erkend dat hij zijn herroepingsrecht verliest. Ontbreekt de instemming van de consument of diens uitdrukkelijke erkenning, dan kan de onderneming, i.t.t. wat geldt bij de dienstenovereenkomsten, geen enkele vergoeding meer vragen aan de consument! 

Kan de consument-koper nog in andere gevallen een beroep doen op dit herroepingsrecht? 

Bij overeenkomsten die worden gesloten buiten de verkoopsruimten of, bij vrije beroepers, buiten de gebruikelijke plaats van beroepsuitoefening genieten consumenten een quasi gelijke bescherming.

Een aannemer of architect die thuis bij de bouwheer een overeenkomst afsluit, doet er dus goed aan om ofwel te wachten tot de herroepingstermijn is verstreken ofwel de uitdrukkelijke toestemming van de consument en diens uitdrukkelijke erkenning van het feit dat hij zijn herroepingsrecht verliest, te bekomen, alvorens zijn werkzaamheden aan te vatten.

Benoit Beele

Recent nieuws