Prime Advice for Excellent Performance.

E-News

13 januari 2014

Uw schuldvordering is niet noodzakelijk verloren bij gerechtelijke reorganisatie of faillissement

De meeste ondernemers verliezen uit het oog dat hun schuldvordering wel eens als bevoorrechte schuldvordering zou kunnen worden beschouwd in het kader van een gerechtelijke reorganisatie, een vereffening of een faillissement. Zij laten meteen belangrijke recuperatiemogelijkheden liggen.

Verkopers, aannemers, verhuurders etc. schrijven hun schuldvordering al te vlug als kost af, terwijl zij soms heel eenvoudig betaling kunnen bekomen. Zij genieten heel dikwijls van een beschermd statuut als bijzonder bevoorrechte schuldeisers, zowel in een gerechtelijke reorganisatie als in een vereffening of faillissement. Zoals dikwijls moet u als schuldeiser wel uw rechten opeisen en soms ook afdwingen.

Een andere – vaak onderbenutte – mogelijkheid bestaat erin de bestuurders van een (al dan niet gefailleerde) vennootschap persoonlijk aansprakelijk te stellen, en dit op basis van een bestuurdersfout die kan worden weerhouden.

Het lijkt erop dat het Hof van Cassatie recent, in een arrest van 5 september 2013, de mogelijkheden daaromtrent heeft verruimd, waardoor bestuurders zelfs lopende een faillissement persoonlijk door schuldeisers kunnen worden aangesproken, zonder daarbij de curator van het faillissement te kennen.

Context

Voorafgaandelijk aan het faillissement had de vennootschap systematisch nagelaten om de verschuldigde bedrijfsvoorheffing door te storten aan de fiscus. Na faillissement moest deze laatste een verklaring van schuldvordering indienen. Tegelijk stelde hij ten belope van hetzelfde bedrag een aansprakelijkheidsvordering in ten aanzien van de bestuurders van de gefailleerde vennootschap, op basis van de gemeenrechtelijke foutaansprakelijkheid.

In eerste aanleg ving de fiscus bot, omdat de rechtbank van oordeel was dat de fiscus een vergoeding vroeg voor zijn aandeel in een collectieve schade (van alle schuldeisers van de gefailleerde), die enkel de curator kan opeisen.

Het hof van beroep kwalificeerde het voortzetten van de deficitaire activiteiten en de opbouw van de betalingsachterstand als een burgerrechtelijke fout met individuele schade voor de fiscus tot gevolg. M.a.w. de fout is gemeenschappelijk, de schade is individueel. Het hof van beroep oordeelde derhalve dat de fiscus wel een vergoeding kon vorderen.

Individueel verhaal tegen de bestuurders mogelijk

Ook het Hof van Cassatie ziet een vorm van individuele schade, waardoor de schuldeiser ondanks het faillissement toch recuperatie kan bekomen :

“De fout van een bestuurder of een zaakvoerder met betrekking tot het niet doorstorten van de bedrijfsvoorheffing door de vennootschap kan individuele schade opleveren voor de fiscus die erin bestaat dat de bedrijfsvoorheffing niet kan worden geïnd bij de vennootschap.”

In deze zaak voerde men ook aan dat de schade van de fiscus nog niet zeker was vermits de afwikkeling van het faillissement nog lopende was en de fiscus nog mogelijkerwijze aanspraak kon maken op een dividend uit het faillissement. Dit belet de schuldeiser echter niet, aldus het Hof van Cassatie :

“De omstandigheid dat het onzeker is of een schuldeiser een dividend zal ontvangen uit het faillissement sluit niet uit dat hij jegens een derde aanspraak kan maken op de volledige vergoeding van zijn individuele schade.”

Meteen zet dit arrest, zo lijkt het toch, de poort open voor elke individuele schuldeiser van een failliete vennootschap om, nog tijdens het faillissement, vanwege de bestuurder betaling te vorderen van zijn schuldvordering. Maar dan als vergoeding van individuele schade, die erin bestaat dat zijn schuldvordering niet kan worden geïnd bij de vennootschap…

Er is wel een fout vereist. In voormelde zaak werd als fout in aanmerking genomen : het voortzetten van de deficitaire activiteiten, de opbouw van de betalingsachterstand en het niet betalen van een schuldeiser (het niet doorstorten van de bedrijfsvoorheffing).

Meteen zijn ook bestuurders van ondernemingen in moeilijkheden gewaarschuwd.

Benoit Beele

Recent nieuws